مقالات

اُسطرلاب وسیله ای باستانی ست، در سال های دور از این وسیله برای اندازه گیری عرض جغرافیایی و کمکی جهت مسیریابی استفاده می شده است.

اُسطرلاب وسیله ای است که به بیننده خود اجازه می دهد موقعیت اجسام فلکی را اندازه گیری کرده و در نتیجه نقشه راه ستارگان را به درستی تعیین کند. فواید این محصول به همین جا ختم نمی شود چرا که به وسیله آن حتی می توان عرض جغرافیایی را نیز اندازه گیری کرد. اُسطرلاب را نقشه برداران برای اندازه گیری مسافت به روش مثلث بندی استفاده می کردند.

بیائید با وسایل ساده، یک اسطرلاب بسازیم:

ostorlab-4

 

با چند جز معمولی می توانید اُسطرلاب شخصی و ساده خود را بسازید و حرکت ستارگان را رصد کنید. این نسخه خاص معمولا به عنوان زاویه سنج یا انحراف سنج استفاده می شود و همچنین در اندازه گیری ارتفاع مثلثاتی نیز کاربرد دارد. جنگلبان معمولا از زاویه سنج برای اندازه گیری ارتفاع درختان و شناسایی موقعیت جغرافیایی با استفاده از صورت های فلکی و جهت یابی استفاده می کنند اما منجمان ابزاری به مراتب پیچیده تر دارند.

مواد مورد نیاز:

  • یک نقاله: از نقاله ای استفاده کنید که سوراخ بسیار ریزی دارد.
  • چسب نواری محکم و قوی
  • نخ نایلون ماهی گیری یا ریسمانی محکم
  • وزنه ماهیگیری

ostorlab-2

 

با استفاده از چسب نواری، چند نی را که به صورت طولی در هم فرو کردیم را به لبه صاف و مستقیم نقاله می چسبانیم. این کار برای دید بهتر در هنگام جستجوی ستاره ها و سیارات کمک می کند. وزنه ماهیگیری را به انتهای نخ گره بزنید و طرف دیگر نخ را از سوراخ نقاله رد کنید و با یک گره یا چسب محکم کنید تا از سوراخ نیفتد.

نقاله را طوری نگه دارید که خط منحنی آن در پایین باشد حال از داخل نی به ستاره مورد نظرتان نگاه کنید.

نخ را محکم خلاف جهت شماره های نقاله در انتها نگه دار و به آرامی رها کن.شماره ای که نقاله نشان میدهد را یاد داشت کنید. بهتر است از همکلاسی یا دوست خود بخواهید در خواندن زاویه به شما کمک کند.

ostorlab-3

هر نیم ساعت یک بار چند ستاره را اینگونه اندازه گیری کنید.

این کار به شما کمک می کند تا چگونگی چرخش ستارگان به دور خورشید را حدس بزنید.

همچنین می توانید از انحراف سنج خود جهت حدس ارتفاع درختان و ساختمان ها با استفاده از تکنیک مثلث سازی استفاده کنید.

البته این مدل ساده ترین و ابتدایی ترین مدل اُسطرلاب است و منجمان و دریانوردان باستانی از وسایلی بسیار استادانه تر استفاده می کردند که عموما به شکل صاف یا گرد بود و بر روی آن کنده کاری هایی از موقعیت ستارگان قرار داشت. حتی در دنیای مدرن امروز نیز هواپیماها برای اندازه گیری سراشیبی مسیر حرکت خود از انحراف سنج یا اینکلینومتر استفاده می کنند و این نشان دهنده آن است که دانش باستانیان در زندگی مدرن امروز هنوز قابل لمس و پر کاربرد است

26+